WhatsApp-fraude: 'Hallo Mama, Dit is mijn Nieuwe Nummer'
Een onbekend nummer doet alsof het je kind of kleinkind is met een nieuw nummer, en vraagt dringend geld. Leer hoe je dit herkent en stopt.
Wat is WhatsApp-fraude?
Bij WhatsApp-fraude, ook wel de "Hallo mama"-fraude genoemd, krijgt u een berichtje van een onbekend nummer. De afzender doet alsof hij of zij uw zoon, dochter of kleinkind is: "Hallo mama, dit is mijn nieuwe nummer, mijn telefoon is stuk." Even later volgt een dringende vraag om geld: een factuur die snel betaald moet worden, want hun eigen bankapp doet het niet.
De oplichter speelt heel bewust in op uw gevoel en uw vertrouwen. Omdat u denkt dat het echt uw kind of kleinkind is, wilt u graag helpen. Deze zwendel gebeurt ook via gewone sms of via Facebook Messenger. Het goede nieuws: als u weet hoe het werkt, prikt u er zo doorheen.
Het allerbelangrijkste
Controleer altijd via het oude, bekende nummer of via een videobelletje voor je geld stuurt. Een echt kind of kleinkind neemt het u niet kwalijk dat u even naar het vertrouwde nummer belt. Een oplichter probeert u juist tegen te houden en zegt dat er geen tijd is. Twijfelt u? Stuur dan nooit geld en bel eerst iemand die u vertrouwt.
Zo gaan de oplichters te werk
Oplichters gebruiken slimme psychologische trucjes. Door ze te kennen, kun je ze beter herkennen:
-
Nieuw nummer en een kapotte telefoon
Het bericht komt van een onbekend nummer. De smoes is altijd hetzelfde: "Mijn oude telefoon is stuk of gestolen, dit is mijn nieuwe nummer." Zo verklaren ze meteen waarom u ze niet herkent.
-
Een dringende factuur
Er moet snel een rekening betaald worden. Vaak gaat het om een paar honderd tot enkele duizenden euro. Het moet "vandaag nog", anders komen er kosten bij of gaat er iets mis.
-
De bankapp werkt niet
De "zoon" of "dochter" kan zogezegd zelf niet betalen: de nieuwe telefoon is nog niet ingesteld of de bankapp doet het niet. Daarom moet u het even voorschieten.
-
Emotionele druk en geen tijd
De oplichter houdt het gesprek warm met lieve woordjes ("dankjewel mama, je bent de beste") en zet tegelijk druk: het is dringend, er is haast bij, u mag het aan niemand vragen.
-
Vraag om een overschrijving of betaalverzoek
U krijgt een rekeningnummer of een betaalverzoek (bijvoorbeeld via een link of via Payconiq). Soms vragen ze u de betaling zelf in uw bankapp goed te keuren.
-
Soms een echt gekaapt account
In sommige gevallen is het account van een echte kennis overgenomen. Dan komt het bericht van een naam en foto die u wel kent, wat het extra geloofwaardig maakt.
Waarom trapt iemand hierin?
Deze oplichting is zo succesvol omdat ze niet op techniek maar op gevoel speelt. U doet niets doms als u erin trapt: het is juist uw goede hart dat misbruikt wordt.
- Emotie: het lijkt uw eigen kind of kleinkind dat u om hulp vraagt.
- Zorg: u wilt niet dat uw kind in de problemen komt door een onbetaalde rekening.
- Urgentie: de haast maakt dat u niet rustig kunt nadenken of eerst wilt controleren.
- Een plausibel verhaal: een kapotte telefoon en een hokkende bankapp klinken heel gewoon en alledaags.
Zo herkent u WhatsApp-fraude
Let op deze waarschuwingssignalen. Als je een of meer herkent, wees dan op je hoede:
Het bericht komt van een onbekend of nieuw telefoonnummer.
De afzender zegt meteen dat de oude telefoon stuk, verloren of gestolen is.
U wordt aangesproken met "mama", "papa", "oma" of "opa", maar zonder uw echte naam of een gedeelde herinnering.
Al snel gaat het over geld: een factuur die dringend betaald moet worden.
Er wordt op haast en emotie gespeeld ("het is dringend", "ik reken op je").
Men wil u liever niet laten (video)bellen, of verzint een reden waarom dat nu niet lukt.
De schrijfstijl of woordkeuze voelt anders dan u van uw kind of kleinkind gewend bent.
U krijgt een onbekend rekeningnummer of een betaalverzoek via een link.
U wordt gevraagd het aan niemand te vertellen of het "onder ons" te houden.
Wat moet u doen?
Volg deze stappen om jezelf te beschermen:
-
1
Bel het oude, bekende nummer
Zoek het vertrouwde nummer op in uw contacten en bel dat. Reageer niet op het nieuwe nummer. Zo weet u meteen of uw kind echt van nummer veranderd is.
-
2
Videobel of stel een controlevraag
Vraag om even te videobellen, of stel een vraag die alleen uw echte kind of kleinkind kan beantwoorden (bijvoorbeeld iets uit een gedeelde herinnering). Een oplichter haakt dan af.
-
3
Stuur nooit meteen geld
Hoe dringend het ook lijkt: doe niets onder druk. Neem altijd de tijd om eerst te controleren. Een echt familielid begrijpt dat volkomen.
-
4
Ga niet in op een betaalverzoek
Keur geen betaling goed en klik niet op een betaallink of Payconiq-verzoek dat u zo toegestuurd krijgt. Voer ook geen bankgegevens of codes in.
-
5
Blokkeer en meld het nummer
Blokkeer het nummer in WhatsApp en meld het als spam. Zo waarschuwt u ook WhatsApp en beschermt u anderen.
-
6
Waarschuw uw familie en vrienden
Vertel wat er gebeurd is aan uw kinderen, kleinkinderen en vrienden. Hoe meer mensen dit trucje kennen, hoe minder kans dat iemand erin trapt.
Tip: Bespreek dit met je naasten
Praat over dit onderwerp met familie en vrienden. Spreek af dat jullie bij twijfel altijd eerst even overleggen voordat je iets doet. Zo beschermen jullie elkaar.
Klaar om te testen wat je geleerd hebt?
Een korte quiz van 8 vragen. Je krijgt direct uitleg bij elk antwoord — fout antwoorden is dus ook leren!
Onthoud dit
Deel deze informatie
Ken je iemand die hier baat bij zou hebben? Deel dit onderwerp met je naasten en help hen om alert te blijven.