Vishing & Bank-aan-huis oplichting
Leer hoe oplichters je telefonisch proberen op te lichten en hoe je bankkaartfraude herkent.
Wat is vishing?
Vishing is een samenvoeging van "voice" (stem) en "phishing". Het is een vorm van oplichting waarbij criminelen je telefonisch benaderen en zich voordoen als iemand anders – meestal een bankmedewerker, politieagent of medewerker van een bekend bedrijf.
Een veelvoorkomende variant is de "bank-aan-huis" of "card-collector" fraude. Hierbij word je gebeld door iemand die zegt dat er verdachte transacties zijn op je rekening. Ze sturen dan iemand langs om je bankkaart "veilig" op te halen – waarna ze je rekening leeghalen.
Belangrijk om te weten: Je bank zal je nooit bellen om je pincode te vragen of je bankkaart op te halen. Dit is altijd fraude!
⚠️ Onthoud dit altijd
Je bank zal je NOOIT bellen om je pincode te vragen of je bankkaart op te halen. Dit is altijd oplichting, zonder uitzondering.
Zo werken de oplichters
Oplichters gebruiken slimme psychologische trucjes. Door ze te kennen, kun je ze beter herkennen:
-
Spoofing van telefoonnummers
Oplichters kunnen hun nummer "spoofen" zodat het lijkt alsof ze bellen vanaf het officiële nummer van je bank. Ze tonen bijvoorbeeld het nummer dat achterop je bankkaart staat. Dit is technisch gemakkelijk te doen en zegt niets over de echtheid van het gesprek.
-
Urgentie en paniek creëren
Ze vertellen dat er "nu direct" actie nodig is. Bijvoorbeeld: "Er is €5.000 van uw rekening gehaald!" of "Uw rekening wordt binnen een uur geblokkeerd!". Door paniek te zaaien, hopen ze dat je niet meer helder nadenkt.
-
Vertrouwen opbouwen
Ze kennen vaak je naam, adres en soms zelfs de laatste cijfers van je rekeningnummer. Dit komt doordat ze deze gegevens kopen op het dark web of via eerdere datalekken hebben verkregen. Het feit dat ze deze info hebben, betekent niet dat ze echt zijn!
-
De "oplossing" aanbieden
Na het probleem te schetsen, bieden ze een "oplossing": ze sturen iemand langs om je kaart op te halen, of ze vragen je om in te loggen op een website terwijl zij "meekijken" om je te helpen.
-
Sociale druk
Soms doen ze alsof ze van de politie zijn en zeggen dat je meewerkt aan een "onderzoek". Of ze dreigen subtiel met gevolgen als je niet meewerkt. Echte instanties doen dit nooit zo.
Waarom trappen mensen erin?
Het is belangrijk te begrijpen dat slachtoffer worden geen teken van domheid is. Oplichters zijn professionals die inspelen op basale menselijke emoties:
- Angst: Niemand wil geld verliezen. Als iemand zegt dat je rekening in gevaar is, schrik je.
- Vertrouwen: We zijn geneigd mensen te vertrouwen die zich identificeren als autoriteit (bank, politie).
- Haast: Onder tijdsdruk maken we sneller beslissingen zonder goed na te denken.
- Hulpvaardigheid: Als iemand zegt dat je kunt helpen bij een onderzoek, wil je meewerken.
- Schaamte achteraf: Veel slachtoffers durven het niet te melden omdat ze zich schamen.
Onthoud: de oplichter is de schuldige, niet het slachtoffer.
Hoe herken je vishing?
Let op deze waarschuwingssignalen. Als je één of meer herkent, wees dan op je hoede:
Je wordt gebeld door "de bank" over verdachte transacties
Er wordt gevraagd naar je pincode of wachtwoord
Iemand wil je bankkaart komen ophalen
Je moet "nu direct" handelen, anders gebeurt er iets ergs
Je moet geld overmaken naar een "veilige rekening"
Je moet software installeren zodat iemand kan "meekijken"
De beller wordt kwaad of dwingend als je kritische vragen stelt
Je moet geheimhouding beloven over het gesprek
Wat moet je doen?
Volg deze stappen om jezelf te beschermen:
-
1
Hang op
Twijfel je ook maar even? Hang gewoon op. Een echte bankmedewerker zal dit begrijpen en je niet onder druk zetten.
-
2
Bel zelf je bank
Zoek het nummer op de achterkant van je bankkaart of op de officiële website. Bel nooit terug naar het nummer dat je net heeft gebeld.
-
3
Deel nooit je pincode
Je bank zal NOOIT je pincode vragen. Niet telefonisch, niet per e-mail, niet aan de deur. Nooit.
-
4
Geef je kaart niet af
Je bank stuurt nooit iemand om je bankkaart op te halen. Dit is altijd fraude, zonder uitzondering.
-
5
Neem de tijd
Echte problemen kunnen even wachten. Neem de tijd om na te denken, overleg met iemand die je vertrouwt.
-
6
Meld het
Ben je toch slachtoffer geworden? Schaam je niet en meld het bij je bank en de politie. Hoe sneller, hoe beter.
💡 Tip: Bespreek dit met je naasten
Praat over dit onderwerp met familie en vrienden. Spreek af dat jullie bij twijfel altijd eerst even overleggen voordat je iets doet. Zo beschermen jullie elkaar.
Klaar om te testen wat je geleerd hebt?
Doe nu de quiz en ontdek hoe goed je oplichters kunt herkennen! Je krijgt direct feedback op elk antwoord.
Start de quizFeiten & Cijfers
Deel deze informatie
Ken je iemand die hier baat bij zou hebben? Deel dit onderwerp met je naasten en help hen om alert te blijven.